Yavuz Sultan Selim

Odanızda sergilenen bu 16. yüzyıl replikası, Topkapı Sarayı Sultan Giysileri Koleksiyonu’ndaki 87 tılsımlı gömlekten biridir ve üzerindeki dualar, motifler ve tılsımın anlamlarına göre Yavuz Sultan Selim’e ait olduğu kabul edilmektedir ve şiirlerinden biriyle süslenmiştir…

Bu Tılsım sana sağlık, uzun ömür ve zafer versin…

Yavuz Sultan Selim, hakkında sayısız efsane yayılan Osmanlı İmparatorluğu sultanlarından biridir. II. Bayezid ve Gülbahar Hatun’un oğlu olarak 1470’te doğdu ve 1520’de öldü. Dönemin en iyi hocaları tarafından matematik, din, sosyal, fiziksel, siyasi ve askeri bilimlerde kapsamlı eğitim aldı; ayrıca Arapça ve Farsçayı her birinde bir şiir kitabı yazacak kadar iyi konuşabiliyordu. Şairdi, aşka büyük değer verirdi. Aynı zamanda dindar bir kişiydi. Selim isyan ederek babası Bayezid’i tahttan indirdi ve İmparatorluğun sınırlarını çarpıcı biçimde genişletti. Heybetli doğasına rağmen bilim ve hocalara aşırı saygı duyan Sultan hakkındaki aşağıdaki metin tamamen gerçek bir hikâyeye dayanmaktadır.

1517’deki Ridaniye Savaşı zaferinden sonra, kutsal topraklarda barışı sağlayan Yavuz Sultan Selim ordusuyla İstanbul’a dönüyordu.

Yolculuk sırasında, hocası Kemal Paşazade’nin atının toynağından sıçrayan çamur Sultanın kaftanını kirletti.

Kemal Paşazade utandı, korktu, ne diyeceğini bilemedi. Tüm şahitler tepkisini korkuyla bekliyordu.

Hocasının yüzünü gören Sultan, etrafına bir gülümsemeyle bakındıktan sonra hocasını şöyle teselli etti:

"Hocamın atının toynağından gelen çamur benim için bir onurdur. Vasiyetim olsun; öldüğümde bu kaftanı olduğu gibi tabutumun üzerine serin!"

Yavuz Sultan Selim hastalanınca, hocaları Sultanlarına şifa bulmak için tılsımlı bir gömleğe başvurdular. Baş Müneccime danıştılar. Baş Müneccim, tılsımın en etkili olacağı uğurlu anı belirledi. Hızla bir gömlek dikildi, hattatların yazıları tamamlandıktan sonra giyilmeye hazır hale geldi. Cihan sultanı ümitsizce hastaydken daha da hızlı çalıştılar.

Yoğun çalışmanın ardından, beyaz pamuklu kumaştan yapılan gömlek kısa kollu ve yakasız olup ön yırtmaçlıdır. Gömleği ilginç kılan, ön ve arka tarafındaki çeşitli güçlü dualar ve kehanetlerdir. Bunlar harf ve rakamlardan oluşan tılsım türleridir. Genellikle nazar ve büyüye karşı kullanımlarıyla bilinirler. Bu dualar ve kehanetler, gelecekteki korkunç olaylara karşı bir tür önlemdir. Ayrıca hastalıklara karşı kalkan görevi gören, savaşçıya zafer getiren, bu tılsımlı gömleğin sahibini koruyan sureler de vardır. Ne yazık ki bu özel gömleği yaptıran hocaların sevgili Sultanı gömleği hiç giyemedi. Titiz dikiş ve özel kompozisyona rağmen, eksik hat işlemeleri gömleğin aceleye getirildiğini göstermektedir.

Ne yazık ki rüzgârlar, Yavuz Sultan Selim’in bu dünyadan göçtüğü haberinin taşıyıcısı oldu; vasiyet ettiği üzere hocasının atının toynağından gelen çamurlu kaftanı tabutunun üzerine serildi.